![]() |
«TASDIQLAYMAN» Akademik ishlar boʻyicha prorektor I. Gʻ. Mamajonov ________________________ «____»________________ 2025-yil |
Oʻzbekiston tarixi fanidan sillabus
fani boʻyicha sillabus
1. Umumiy maʼlumotlar
2. Fan maqsadi
Mazkur fanning maqsadi talabalarga oʻquvchilarda Vatan tarixini bilish, milliy oʻzlik va vatanparvarlik tuygʻusini shakllantirish, tarixiy tafakkur va mustaqil fikrlashni rivojlantirishdir
3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar
1. Boshlangʻich bilimlar talab etilmaydi.
4. Taʼlim natijalari
4.1. Bilimlar jihatidan:
- Oʻzbekiston tarixining qadimgi davridan to hozirgi kungacha boʻlgan tarixiy voqea va jarayonlar, tarixiy rivojlanish omillari, haqida tasavvur va bilimga ega boʻlishi.
- Oʻzbekiston tarixining siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy taraqqiyoti, tarixiy tushunchalar, tarixiy jarayonlarning xususiyatlarini bilish va ulardan foydalanish koʻnikmalariga ega boʻlishi.
- talaba tarixiy voqea va hodisalarni, rivojlanish jarayonlarini manba va boshqa adabiyotlar yordamida tahlil qilish usullarini qoʻllash.
- tarixiy rivojlanish muammolari boʻyicha yechimlar qabul qilish malakasiga ega boʻlishi kerak.
4.2. Koʻnikmalar jihatidan:
- Fan mohiyati va mazmunini tushunishi kerak.
- Fanga oid atamalarni bilishi kerаk.
5. Fan mazmuni
5.1. Maʼruza mashgʻulotlari mazmuni
5.2. Amaliy mashgʻulotlar mazmuni
| № | Mavzu va rejalar | soatlar hajmi | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Amaliy mavzular ID bo'yicha qayta tartiblandi. Yangi tartibni ko'rish uchun shu yerga kiring! |
|||||
| Kuzgi semestr | |||||
| 1. |
Kirish. O‘zbekiston tarixi fanining predmeti, maqsadi, vazifalari, manba va asoslari
|
2 | |||
| 2. |
O‘zbekiston tarixining eng qadimgi davri
|
2 | |||
| 3. |
|
2 | |||
| 4. |
O‘zbekiston davlatchiligining shakllanishi asoslari
|
2 | |||
| 5. |
|
2 | |||
| 6. |
|
2 | |||
| 7. |
O‘rta Osiyo Ahamoniylar davlati tarkibida (mill.avv. VI – IV asrlar)
|
2 | |||
| 8. |
Makedoniyalik Aleksandrning Baqtriya va So‘g‘diyonaga yurishlari
|
2 | |||
| 9. |
O‘zbekistonning antik davr davlatchiligi. Salavkiylar va Yunon-Baqtriya davlatlari
|
2 | |||
| 10. |
Xorazm, Qang‘, Dovon, Yuechji-Kushon va Kushon davlatlari
|
2 | |||
| 11. |
Xorazm, Qang‘, Dovon, Yuechji-Kushon va Kushon davlatlari
|
2 | |||
| 12. |
Xioniylar, Kidariylar, Eftaliylar davlati
|
2 | |||
| 13. |
Turk xoqonligi davrida O‘rta Osiyo
|
2 | |||
| 14. |
Arab xalifaligi davrida Movarounnahr va Xuroson
|
2 | |||
| 15. |
Arab xalifaligi davrida Movarounnahr va Xuroson
|
2 | |||
| Bahorgi semestr | |||||
| 16. |
Movarounnahr va Xurosonda mustaqil davlatlarning tashkil topishi. Tohiriylar davlati
|
2 | |||
| 17. |
|
2 | |||
| 18. |
|
2 | |||
| 19. |
|
2 | |||
| 20. |
G‘aznaviylar va Saljuqiylar davlati. G‘aznaviylar va Saljuqiylarning Xorazm bilan siyosiy munosabatlari.
|
2 | |||
| 21. |
G‘aznaviylar va Saljuqiylar davlati. G‘aznaviylar va Saljuqiylarning Xorazm bilan siyosiy munosabatlari.
|
2 | |||
| 22. |
Xorazmshoh – Anushteginiylar davlati.
|
2 | |||
| 23. |
Xorazmshoh – Anushteginiylar davlati.
|
2 | |||
| 24. |
O‘rta Osiyo xalqlari tarixida IX–XII asrlarda yuz bergan Uyg‘onish davri. Ajdodlarimizning jahon sivilizatsiyasiga qo‘shgan hissasi.
|
2 | |||
| 25. |
O‘rta Osiyo xalqlari tarixida IX–XII asrlarda yuz bergan Uyg‘onish davri. Ajdodlarimizning jahon sivilizatsiyasiga qo‘shgan hissasi.
|
2 | |||
| 26. |
Buyuk ipak yo‘li – muloqot va hamkorlik yo‘li
|
2 | |||
| 27. |
Etnogenez va etnik tarix masalalari
|
2 | |||
| 28. |
Movarounnahr va Xurosonning mo‘g‘ullar tomonidan bosib olinishi
|
2 | |||
| 29. |
Movarounnahr Chig‘atoy ulusi tarkibida
|
2 | |||
| 30. |
Amir Temur davlatining tashkil topishi
|
2 | |||
| 31. |
Amir Temur davrida siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy hayot
|
2 | |||
| 32. |
Temuriylar davrida Movarounnahr va Xuroson
|
2 | |||
| 33. |
Temuriylar hukmronligi davrida siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy hayot
|
2 | |||
| Jami | 66 | ||||
Seminar mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Seminar oʻtish nazarda tutilmagan
Laboratoriya mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Laboratoriya oʻtish nazarda tutilmagan
6. Mustaqil taʼlim topshiriqlari
| № | Topshiriqlar mazmuni |
|---|---|
| 1. |
O‘rta Osiyoning ibtidoiy davri tarixiga oid adabiyotlar bibliografiyasi ro‘yhatini tuzish. |
| 2. |
O‘rta Osiyodagi ilk paleolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. |
| 3. |
O‘rta Osiyodagi o‘rta paleolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. |
| 4. |
O‘rta Osiyodagi so‘nggi paleolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. |
| 5. |
O‘rta Osiyodagi mezolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. |
| 6. |
O‘rta Osiyodagi neolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. |
| 7. |
O‘rta Osiyodagi eneolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. |
| 8. |
O‘rta Osiyodagi bronza davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. |
| 9. |
O‘rta Osiyolik mashhur arxeologlar haqida biografik ma’lumotlar to‘plash. |
| 10. |
O‘rta Osiyodagi ibtidoiy tasviriy san’at asarlari bo‘yicha albom to‘plash. |
| 11. |
Har bir mavzuga oid adabiyotlar ro‘yhatini tuzish. |
| 12. |
O‘zbekiston Davlat tarixi muzeyining ekspozitsiyalarini o‘rganish. |
| 13. |
Milliy qahramonlar To‘maris, Shiroq va Spitamen haqida tarixiy esse yozish. |
| 14. |
Aleksandr Makedonskiyning harbiy yurishlari xaritasini chizish. |
| 15. |
Internet sahifalaridan Aleksandr Makedonskiyning O‘rta Osiyoga yurishiga oid materiallar to‘plash. |
| 16. |
“Buyuk Ipak yo‘li – muloqot yo‘li” mavzusida ilmiy maqola yozish. |
| 17. |
O‘rta Osiyoda buddaviylikning yoyilishi haqida referat yozish. |
| 18. |
Zardushtiylik e’tiqodi va O‘rta Osiyo mavzuida kichik tadqiqot olib borish. |
| 19. |
Ellin davrida O‘rta Osiyo madaniyati mavzusida albom tayyorlash. |
| 20. |
Qadimgi yozuvlar haqida (Xorazm, Kushon, Baqtriya, Eftal yozuvlarining tarixi) ma’ruza tayyorlash. |
| 21. |
“Islom va uning mohiyati” mavzusida referat tayyorlash. |
| 22. |
Islomdagi mazhablar tarixidan tarixiy ma’lumotnoma to‘plash. |
| 23. |
Arab xalifalari shajarasini tuzish. |
| 24. |
Xadisi-sharif umuminsoniy qadriyat haqida tarixiy esse yozish. |
| 25. |
Qur’oni Karimning o‘rganilishi tarixidan mavzusida ilmiy maqola tayyorlash. |
| 26. |
O‘zbekiston tarixi muzeyidan qadimgi davrga oid ekspozitsiyalarni o‘rganish. |
| 27. |
O‘zbekistondagi muqaddas qadamjolar ro‘yhatini tuzish. |
| 28. |
Imom Buxoriy buyuk muhaddis alloma haqida ma’ruza tayyorlash. |
| 29. |
“Burhoniddin Marg‘inoniy va O‘rta Osiyo fiqh maktabi” mavzusida yozma ish yozish. |
| 30. |
Somoniylar shajarasini tuzish. |
| 31. |
Qoraxoniylar shajarasini tuzish. |
| 32. |
Saljuqiylar shajarasini tuzish. |
| 33. |
G‘aznaviylar shajarasini tuzish. |
| 34. |
Xorazmshohlar shajarasini tuzish. |
| 35. |
“Vatan Ozodligi va Jaloliddin Manguberdi” mavzusida insho yozish. |
| 36. |
Ulug‘bek davriga oid olimlar ro‘yhatini tuzish. |
| 37. |
Temuriy hukmdorlar ro‘yxatini tuzish. |
| 38. |
Temur davlatining tuzilishi chizmasini chizish. |
| 39. |
Internet yordamida horijda Temur haqida chop etilgan kitoblarning ro‘yxatini tuzish. |
| 40. |
Temur va temuriylar muzeyi ekspozitsiyalari bilan tanishish natijasida Temurning harbiy yurishlari bo‘yicha xaritalar chizish. |
| 41. |
Temur va temuriylar davri me’moriy yodgorliklari tarixini aks ettiruvchi fotoalbom tayyorlash. |
| 42. |
Temuriylar shajarasini tuzish |
Talaba berilgan vazifalarni taqdimot/media/yozma/viziual koʻrinishida himoya qiladi
7. Foydalanilgan adabiyotlar:
7.1. Asosiy adabiyotlar
- Sagdullayev.A.S. O‘zbekiston tarixi. Oliy o‘quv yurtlarining tarix fakulteti talabalari uchun darslik / – Toshkent, 2019.
- Eshov B., Odilov A. O‘zbekiston tarixi. I va II kitoblar. Darslik. – Toshkent, Donishmand ziyosi, 2020.
- Sagdullayev. A. S. O‘zbekiston tarixi. I va II kitoblar. Oliy o‘quv yurtlarining tarix fakulteti talabalari uchun darslik / – Toshkent, 2021.
- Asqarov A. O‘zbekiston tarixi. (Eng qadimgi davrdan bugungi kungacha) I-XI jildlar. O'quv qo'llanma. Toshkent: Ma’naviyat, 2023.
7.2. Qoʻshimcha adabiyotlar
- Zamonov A., Egamberdiyev A. O‘zbekiston tarixi. IV qism. Barcha mutaxassisliklar uchun darslik. – Toshkent, Bayoz, 2022.
- Кобзева О.П. История Узбекистана. Учебноэ пособиэ. -Т.: Тамаддун, 2023.
- Asqarov A. [va boshq.] O‘zbekiston tarixi. (Eng qadimgi davrdan bugungi kungacha) I-X jild.Darslik. Toshkent: Ma’naviyat, 2023.
- Sagdullayev. A.S. O‘zbekiston tarixi. 1-jild. Darslik. – Toshkent: NIF MSH, 2024.
7.3. Axborot manbaalari
- https://library.tdau.uz/uz/books/1078
- https://namdu.uz/media/Books/pdf/2024/08/02/NamDU-ARM-12637-Ozbekiston_tarixi_II-kitob.pdf
Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova
8. Fanni baholash mezoni va rejasi
8.1. Talabalar bilimini baholash turlari
Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi: Joriy baholash (JB), Oraliq imtihon (OI), Yakuniy imtihon (YI).
Joriy baholash (JB). Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi:
- Workshop. Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi;
- Mustaqil ish. Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba yakka yoki mini guruhlarga boʻlingan holda berilgan vazifalarni taqdimot / media / hisobot / koʻrinishida himoya qiladi;
- Vazifa / topshiriqlar. Har bir talaba individul tarzda oʻqituvchi tomonidan berilgan muammoli vaziyat / masala / topshiriqlarni taqdimot / hisobot / koʻrinishida oldindan fan oʻqituvchi bergan namuna asosida bajaradi;
- Davomat. Talabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.
Oraliq imtihon (OI). Ushbu nazorat turi semestrning (8-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan semestrining dastlabki darslarida xabardor qiladi.
Yakuniy imtihon (YI). Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtixonlar haftasida ogʻzaki shaklda olinadi.
8.2. Talabalar bilimini baholash mezoni
| № | Nazorat turlari | Izoh | Ball | Oʻtkazilish vaqti (boshlanishi – tugashi) |
|---|---|---|---|---|
| Joriy baholash (JB) | ||||
| Kuzgi semestr | ||||
| 1 | Workshop | Talabaning interfaolligi, mashgʻulotlarda ishtiroki | 5 | 2-13-haftalar davomida hafta(lar) davomida |
| 2 | Mustaqil ish | Taqdimot / media / hisobot shakllarda amalga oshiriladi | 10 | 4-14-haftalar davomida hafta(lar) davomida |
| 3 | Vazifa / topshiriqlar | Taqdimot/hisobot/koʻrinishida rasmiylashtiriladi | 10 | 4-13-haftalar davomida hafta(lar) davomida |
| 4 | Davomat | Talabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi. | 15 | 4-13-haftalar davomida hafta(lar) davomida |
| Joriy baholash uchun maʼlumot qoʻshish | ||||
| Jami | 40 | |||
| Oraliq imtihon (OI) | ||||
| 1. | Test | Oraliqqacha oʻtilgan mavzular yuzasidan | 20 | 8-hafta |
| Jami | 20 | |||
| Yakuniy imtihon (YI) | ||||
| 1. | Ogʻzaki | Oʻtilgan mavzular yuzasidan amaliy va nazariy savollar | 40 | Oʻquv jarayoni tugagandan soʻng |
| Jami | 40 | |||
| Jami | 100 | |||
8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi
| Baho | Foiz | GPA |
|---|---|---|
| A+ | 95-100 | 4.5 |
| A | 90-94 | 4.0 |
| B+ | 80-89 | 3.5 |
| B | 70-79 | 3.0 |
| C+ | 65-69 | 2.5 |
| C | 60-64 | 2.0 |
| F | 0-59 | 0 |
Izoh: Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (feyl), akademik qarzdor hisoblanadi. Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.
Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:
a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa;
- fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
- fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa;
- fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa;
- berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa;
- konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa;
- mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa;
- fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni toʻliq oʻzlashtirgan boʻlsa;
- fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa;
- tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa;
b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
- fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa;
- fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa;
- fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa;
- fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa;
- fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa;
- fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa.
c) qoniqarli (C, С+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa;
- fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa;
- bayon qilish ravon boʻlmasa;
- fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
- fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa.
d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:
- fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa;
- fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa;
- fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa;
- fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa;
- fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa;
- fanni bilmasa.
9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar
|
1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi. 2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi. 3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas. 4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi. |
5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno. 6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi. 7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi. |
10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot
| Mualliflar: |
Xomidov Dilshodbek Ilxomjon oʻgʻli, KUAF, Tarix va ijtimoiy fanlar kafedrasi dotsenti, t.f.f.d (PhD) Yunusova Buxajalxon Alimovna, KUAF, Tarix va ijtimoiy fanlar kafedrasi katta oʻqituvchisi, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- Yangi muallif qo'shsh |
|---|---|
| Elektron pochta: |
dilshodbekxomidov@gmail.com buxajalxonyunusova@gmail.com |
| Tashkilot va kafedra: | Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Tarix va ijtimoiy fanlar kafedrasi |
| Taqrizchilar: |
B.Tojibayev - KUAF, Tarix va ijtimoiy fanlar kafedrasi dotsenti, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- M.G.Abdullayev - Andjion davlat universiteti, Oʻzbekiston tarixi kafedrasi professori, t.f.d., --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- Yangi taqrizchi qo'shsh |
| Talabalarni erkin qabul qilish kuni: | Chorshanba-Payshanba, soat 15:00 – 16:00, 303-xona. |
Sillabus Universitet Kengashining 2025 yil ______________ dagi ____ - sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.
Sillabus «Tarix va ijtimoiy fanlar» kafedrasining 2025 yil _________________ dagi _____ - sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.
|
(imzo) Gʻ.Xolbutayev Akademik ishlar departamenti boshligʻi |
(imzo) S.Dadabayev Fakultet dekani |
(imzo) B.Tojibayev Kafedra mudiri |
(imzo) D.Xomidov Fan oʻqituvchisi |
|||
|
(imzo) B.Yunusova Fan oʻqituvchisi |
