Saqlash joyi
KUAF-logo «TASDIQLAYMAN»
Akademik ishlar boʻyicha prorektor
I. Gʻ. Mamajonov
________________________
«____»________________ 2025-yil

 

Etnologiya

fani boʻyicha sillabus

 

1. Umumiy maʼlumotlar

Akademik daraja bakalavr Taʼlim yoʻnalishi 60220300 - Tarix
Oʻqish davomiyligi (yil) 5 Semestr 2
Fan nomi Etnologiya Fan kodi ET1304
Taʼlim shakli sirtqi Fan turi majburiy
Fan tili Oʻzbek Modulning davomiyligi 4 hafta
Fanga ajratilgan kredit ECTS:    4    Baholash shakli oraliq: test
joriy: ogʻaki
yakuniy: test
Ajratilgan akademik soat hajmi 120 Auditoriya soatlari taqsimoti maʼr sem
16
(aud)
104
(must)
8 8
 

2. Fan maqsadi

Mazkur fanning maqsadi fanning asosiy maqsadi ijtimoiy-gumanitar xususan, “Tarix” yoʻnalishida taʼlim olayotgan talabalarga etnologiyaning eng muhim masalalari va muammolari hamda zamonaviy tadqiqot uslublari toʻgʻrisida zaruriy dastlabki bilimlarni berishdan iborat.

3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar

1. Boshlangʻich bilimlar talab etilmaydi.

4. Taʼlim natijalari

4.1. Bilimlar jihatidan:     

  • Etnologiya fanining maqsad va vazifalari, moddiy va maʼnaviy madaniyat, xoʻjalik xususiyatlar, etno-madaniy jarayonlar, gʻoyaviy qarashlar masalalari va ularning taraqqiyot bosqichlari, ulardan ilmiy maqsadlarda foydalanishni bilishi kerak;

4.2. Koʻnikmalar jihatidan:

  • Talaba tarixiy maʼlumotlarni ilmiylik, tarixiylik, xolislik asosida oʻrganish. Muzey ashyolari va internet maʼlumotlarni, arxeologik va etnologik manbalarni mustaqil tadqiq qilish, oʻrganish koʻnikmalariga ega boʻlishi kerak;

5. Fan mazmuni

5.1. Maʼruza mashgʻulotlari mazmuni

Mavzu va rejalar soatlar hajmi
1.

Etnologiyaga kirish va uning tarixi. Dunyo xalqlari klassifikasiyasi.

  1. Etnologiyaning fan sifatida shakllanishi.
  2. Etnologiya fanining predmeti. Etnologiyaning metodlari
  3. Etnologiyaning asosiy yoʻnalishlari ya maktablari.
  4. Hozirgi davrda etnologiya fani oldida turgan muammolar va ularni hal qilish yoʻllari.
  5. Dunyo aholisining geografik va antropologik klassifikatsiyasi
2
2.

Avstraliya, okeaniya xalqlari va Osiyo xalqlari aholisi etnologiyasi.

  1. Avstraliya va Okeaniya aholisining etnogenezi va etnik tarixi
  2. Avstraliya va Tasmaniya xalqlari
  3. Gʻarbiy (Old) Osiyo xalqlari
  4. Janubiy va Janubi-sharqiy Osiyo xalqlari
  5. Markaziy va Sharqiy Osiyo xalqlarining etnogenezi va etnik tarixi
2
3.

O’rta osiyo va Qozog’iston xalqlari. Afrika xalqlari etnologiyasi.

  1. Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston etnologiyasi va ularning etnik klassifikatsiyasi
  2. Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston xalqlarini etnologiyasini oʻrganish tarixi
  3. Afrika aholisi haqida umumiy maʼlumot
2
4.

Amerika xalqlari va Yevropa xalqlari.

  1. Shimoliy Amerikaning tub aholisi
  2. Markaziy Amerika va Janubiy Amerika xalqlari.
  3. Gʻarbiy Yevropaning roman-german va anglo-saks xalqlari.
  4. Yevropa qismidagi sharqiy slavyan xalqlari.
  5. Kavkaz xalqlari
2
Jami 8
 

Amaliy ish mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Amaliy ish oʻtish nazarda tutilmagan

 

5.2. Seminar mashgʻulotlari mazmuni

Mavzu va rejalar soatlar hajmi
1.

Etnologiyaga kirish va uning tarixi. Dunyo xalqlari klassifikasiyasi.

  1. Etnologiyaning fan sifatida shakllanishi.
  2. Etnologiya fanining predmeti. Etnologiyaning metodlari
  3. Etnologiyaning asosiy yoʻnalishlari ya maktablari.
  4. Hozirgi davrda etnologiya fani oldida turgan muammolar va ularni hal qilish yoʻllari.
  5. Dunyo aholisining geografik va antropologik klassifikatsiyasi
2
2.

Avstraliya, okeaniya xalqlari va Osiyo xalqlari aholisi etnologiyasi.

  1. Avstraliya va Okeaniya aholisining etnogenezi va etnik tarixi
  2. Avstraliya va Tasmaniya xalqlari
  3. Gʻarbiy (Old) Osiyo xalqlari
  4. Janubiy va Janubi-sharqiy Osiyo xalqlari
  5. Markaziy va Sharqiy Osiyo xalqlarining etnogenezi va etnik tarixi
2
3.

O’rta osiyo va Qozog’iston xalqlari. Afrika xalqlari etnologiyasi.

  1. Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston etnologiyasi va ularning etnik klassifikatsiyasi
  2. Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston xalqlarini etnologiyasini oʻrganish tarixi
  3. Afrika aholisi haqida umumiy maʼlumot
2
4.

Amerika xalqlari va Yevropa xalqlari.

  1. Shimoliy Amerikaning tub aholisi
  2. Markaziy Amerika va Janubiy Amerika xalqlari.
  3. Gʻarbiy Yevropaning roman-german va anglo-saks xalqlari.
  4. Yevropa qismidagi sharqiy slavyan xalqlari.
  5. Kavkaz xalqlari
2
Jami 8

Laboratoriya mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Laboratoriya oʻtish nazarda tutilmagan

6. Mustaqil taʼlim topshiriqlari

Topshiriqlar mazmuni
Mavzular ID bo'yicha qayta tartiblandi.
Yangi tartibni ko'rish uchun shu yerga kiring!
1.

Bir hudud etnologiyasi (talabalarning o‘zlari yashaydigan hududi etnografiyasi bo‘yicha esse)

2.

Maxsus adabiyot tahlili (seminar mavzulari orasidan tanlangan ixtiyoriy mavzuga oid maxsus adabiyot tahlili)

3.

Ma’naviy madaniyatdagi transformatsiyalar (xalqlarning urf-odatlari va marosimlarida ro‘y bergan o‘zgarishlar xususida referat tayyorlash)

4.

Moddiy madaniyatdagi transformatsiyalar (uy-joylar bo‘yicha)

5.

Moddiy madaniyatdagi transformatsiyalar (kiyim-kechaklar bo‘yicha)

6.

Moddiy madaniyatdagi transformatsiyalar (taomlar bo‘yicha)

7.

Etnologiyadagi zamonaviy yo‘nalishlar

  Talabalar auditoriyada olgan nazariy bilimlarini mustahkamlash va seminar mashgʻulotlarini bajarish koʻnikmasini hosil qilish uchun mustaqil taʼlim tizimiga asoslanib mustaqil ish bajaradilar. Bunda ular asosiy va qoʻshimcha adabiyotlarni oʻrganib hamda Internet saytlaridan foydalanib referatlar va ilmiy dokladlar tayyorlaydilar, seminar mashgʻulot mavzusiga doir uy vazifalarini bajaradilar

 

 

7. Foydalanilgan adabiyotlar:

7.1. Asosiy adabiyotlar

  1. Salimov.T.U. Jahon xalqlari etnologiyasi. O‘quv qo‘llanma. Toshkent. “Donishmand ziyosi” 2020.
  2. Ashirov A.A. Atadjanov SH. Etnologiya. O‘quv qo‘llanma. Toshkent: “Iqtisod-moliya” 2008.

7.2. Qoʻshimcha adabiyotlar

  1. Миpзиёeв. Ш.М. Ҳозирги замон ва Янги Ўзбекистон. – Тошкент: O’zbekiston, 2024.
  2. Mirziyoyev,Sh.M. Yangi O‘zbekistonda erkin va faravon yashaylik. 5 jild. – Toshkent: O’zbekiston, 2023
  3. Миpзиёeв.Ш.М. Янги Ўзбекистонда тараққиёт стратегияси асосида демократик ислоҳотлар йўлини қатъий давом эттирамиз. 6-жилд. – Тошкент: O’zbekiston, 2023.
  4. Doniyorov.A.X. Markaziy Osiyo xalqlari tarixshunosligi – darslik Toshkent: NIF MSH, 2021. – 470 b.
  5. Doniyorov A.X. va boshqalar, Markaziy Osiyo xalqlari etnologiyasi. dasrlik – Toshkent: NIF MSH, 2021. – 282 b.
  6. Salimov T.U. Jahon xalqlari etnologiyasi. dasrlik – Toshkent: VNESHINVESTPROM, 2019. – 344 b.
  7. Narziyev N.N. Tarixiy antropologiya. dasrlik – Toshkent: Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 2020. – 179 b.
  8. Ethnography for a data-saturated world (Materialising the Digital). – Manchester: Manchester University Press, 2018. – 296 p.
  9. Jabborov.I.M. Jahon xalqlari etnologiyasi asoslari.dasrlik – Toshkent: O‘qituvchi, 2008.

7.3. Axborot manbaalari

  • www.history.ru
  • www.natura.com
  • www. ziyonet.uz

 

Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova

8. Fanni baholash mezoni va rejasi

8.1. Talabalar bilimini baholash turlari

Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi: Joriy baholash (JB), Oraliq imtihon (OI), Yakuniy imtihon (YI).

Joriy baholash (JB). Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi:

- Workshop. Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi;

- Mustaqil ish. Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba yakka yoki mini guruhlarga boʻlingan holda berilgan vazifalarni taqdimot / media / yozma / visual koʻranishida himoya qiladi;

- Vazifa / topshiriqlar. Har bir talaba individul tarzda oʻqituvchi tomonidan berilgan muammoli vaziyat / masala / topshiriqlarni esse / hisobot koʻrinishida oldindan fan oʻqituvchi bergan namuna asosida bajaradi;

- Davomat. Talabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.

Oraliq imtihon (OI). Ushbu nazorat turi semestrning (3-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan semestrining dastlabki darslarida xabardor qiladi.

Yakuniy imtihon (YI). Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtixonlar haftasida test shaklda olinadi.


8.2. Talabalar bilimini baholash mezoni

Nazorat turlari Izoh Ball Oʻtkazilish vaqti (boshlanishi – tugashi)
Joriy baholash (JB)
Kuzgi semestr
1WorkshopTalabaning interfaolligi, mashgʻulotlarda ishtiroki51-3 hafta(lar) davomida
2Mustaqil ishTaqdimot / media / hisobot shakllarda amalga oshiriladi102-3 hafta(lar) davomida
3Vazifa / topshiriqlarTaqdimot / hisobot koʻrinishida rasmiylashtiriladi101-3 hafta(lar) davomida
4DavomatTalabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.151-3 hafta(lar) davomida
Joriy baholash uchun maʼlumot qoʻshish
Jami 40  
Oraliq imtihon (OI)
1. Test Oraliqqacha oʻtilgan mavzular yuzasidan 20 3-hafta
Jami 20  
Yakuniy imtihon (YI)
1. Test Fanga oid 40 Oʻquv jarayoni tugagandan soʻng
Jami 40  
Jami 100  

8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi

Baho Foiz GPA
A+ 95-100 4.5
A 90-94 4.0
B+ 80-89 3.5
B 70-79 3.0
C+ 65-69 2.5
C 60-64 2.0
F 0-59 0

Izoh: Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (feyl), akademik qarzdor hisoblanadi. Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.

Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:

a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa;
  • fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
  • fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa;
  • fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa;
  • berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa;
  • konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa;
  • mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa;
  • fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni toʻliq oʻzlashtirgan boʻlsa;
  • fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa;
  • tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa;

b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
  • fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa;
  • fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa;
  • fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa;
  • fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa;
  • fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa;
  • fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa.

c) qoniqarli (C, С+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa;
  • fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa;
  • bayon qilish ravon boʻlmasa;
  • fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
  • fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa.

d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:

  • fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa;
  • fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa;
  • fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa;
  • fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa;
  • fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa;
  • fanni bilmasa.

9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar

1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi.

2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi.

3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas.

4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi.

5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno.

6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi.

7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi.

10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot

Mualliflar: Ataxanov Rafikjon Sotvoldiyevich,
KUAF, Tarix va ijtimoiy fanlar kafedrasi dotsenti, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)--
Yangi muallif qo'shsh
Elektron pochta: ataxanovrafiqjon68gmail.com
Tashkilot va kafedra: Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Tarix va ijtimoiy fanlar kafedrasi
Taqrizchilar:

B.Tojibayev - KUAF, Tarix va ijtimoiy fanlar kafedrasi dotsenti, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)--

U.S.Abdullayev - Andijon davlat Texnika instituti, Ijtimoiy fanlar kafedrasi, professori, t.f.d., --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)--

Yangi taqrizchi qo'shsh
Talabalarni erkin qabul qilish kuni: Chorshanba-Payshanba, soat 15:00 – 16:00, ______ – xona.

 

Sillabus Universitet Kengashining 2025 yil ______________ dagi ____ - sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.

 

Sillabus «Tarix va ijtimoiy fanlar» kafedrasining 2025 yil _________________ dagi _____ - sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.

 

 

       

(imzo)

Gʻ.Xolbutayev

Akademik ishlar departamenti boshligʻi

(imzo)

S.Dadabayev

Fakultet dekani

(imzo)

B.Tojibayev

Kafedra mudiri

(imzo)

R.Ataxanov

Fan oʻqituvchisi

Ichki taqriz yuklanmagan
Tashqi taqriz yuklanmagan