 |
«TASDIQLAYMAN» Akademik ishlar boʻyicha prorektor I. Gʻ. Mamajonov ________________________ «____»________________ 2025-yil |
Auditga kirish
fani boʻyicha sillabus
1. Umumiy maʼlumotlar
2. Fan maqsadi
Mazkur fanning maqsadi «Audit kirish” fanining asosiy maqsadi – talabalarda xoʻjalik yurituvchi subʼektlarning moliyaviy-xoʻjalik faoliyatini auditorlik tekshiruvidan oʻtkazish, moliyaviy hisobot boʻyicha auditorlik xulosasi hamda hisobotini rasmiylashtirish, auditning professional xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha nazariy va amaliy bilimlarni shakllantirishdan iborat. Fanning vazifasi – talabalarga Oʻzbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatini tashkil qilishning huquqiy va tashkiliy asoslari; auditorlik kasbiga malakaviy va axloqiy talablar; auditda muhimlik tushunchasi va auditorlik riski; auditorlik tekshirishni rejalashtirish; auditorlik tekshirish vaqtida buxgalteriya hisobi va ichki nazorat tizimini oʻrganish hamda baholash; auditorlik dalillar; ekspert ishlaridan va boshqa auditorlik tashkiloti maʼlumotlaridan foydalanish; auditorlik tanlash; auditorlik hisoboti va xulosasi; uzoq muddatli aktivlar auditi; joriy aktivlar auditi; majburiyatlar auditi; xususiy kapital hamda daromadlar va xarajatlar auditi haqidaquyidagi nazariy-amaliy bilimlarni oʻrgatishdan iborat:
3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar
1. Boshlangʻich bilimlar talab etilmaydi.
4. Taʼlim natijalari
4.1. Bilimlar jihatidan:
- Talabalar tomonidan Audit sohasida qoʻllaniladigan axborot texnologiyalarini mavjud fanlar doirasida tasavvur va bilimga ega boʻlishi;
- Auditning hoʻjalik subeʼktlarida amaliy masalalarni mustaqil modellashtirish, axborot tizimlari va texnologiyalarini qoʻllash maxsus dasturiy taʼminotlar bilan ishlash malakasiga ega boʻlishi kerak;
- Audit ayonlarida shaxsiy kompyuterlardan foydalanishning nazariy asoslari va ularni milliy iqtisodiyotning turli biznes tarmoq va sohalariga tadbiq qilish koʻnikmalariga ega boʻlishi
4.2. Koʻnikmalar jihatidan:
- Auditning axborotlarni qayta ishlash buxgalteriya hisobining funktsional imkoniyatlarini, boshqaruv jarayonlarida shaxsiy kompyuterlardan foydalanishning nazariy asoslari va ularni milliy iqtisodiyotda turli tarmoq va soxalariga tadbiq qilish, raqamli iqtisodiyot texnologiyalar haqida tasavvur va bilimga ega boʻlishi;
- Audit buxgalteriya hisobi Iqtisodiyotning biznesda tijorat, hamda elektron biznesning rivojlanish tendentsiyalari, yoʻnalishlari va ularning tavsifi, katta xajmdagi maʼlumotlar va bilimlarni qayta ishlash texnologiyalari haqida tasavvur va bilimga ega boʻlishi kerak;
- Auditor, buxgalteriya hisobining tizimlarini va ularning imkoniyatlarini, lokal hisoblash tarmoqlari va Internet tarmogʻi funktsional imkoniyatlarini, axborotlar bilan ishlashda xavfsizligini taʼminlash usullarini tadbiq etish va funktsional imkoniyatlarini bilish va ulardan foydalanish koʻnikmalariga ega boʻlishi kerak;
- Auditor, buxgalteriyada qayta ishlash asjsiy vositalarni, materiallar, tayor maxsulon va boshqa xoʻjalikdagi ashyolar xarakatini qoʻllay olish, zamonaviy operatsion tizimlaridan foydalanish, matnli, jadvalli va taqdimotlarni ishlab chiqish vositalaridan foydalanish. Boshqarish tizimida maʼlumotlar bazasini yaratish va maʼlumotlar bilan ishlash malakasiga ega boʻlishi kerak
5. Fan mazmuni
5.1. Maʼruza mashgʻulotlari mazmuni
Amaliy ish mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Amaliy ish oʻtish nazarda tutilmagan
5.2. Seminar mashgʻulotlari mazmuni
Laboratoriya mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Laboratoriya oʻtish nazarda tutilmagan
6. Mustaqil taʼlim topshiriqlari
| № | Topshiriqlar mazmuni |
|---|---|
| 1. |
Auditning paydo bulishi va rivojlanishi |
| 2. |
Auditorlik faoliyatining rivojlanish bosqichlari |
| 3. |
O‘zbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatini tashkil qilishning huquqiy |
| 4. |
Auditorlik tashkilotlarining huquqlari, majburiyatlari va javobgarliklari |
| 5. |
Auditorlik kasbiga malakaviy talablar va auditorlik faoliyatini lisenziyalash |
| 6. |
Auditda muhimlik tushunchasi va auditorlik riski |
| 7. |
Auditorlik tekshiruvini rejalashtirish |
| 8. |
Auditorlik tekshiruvi vaqtida buxgalteriya hisobi va ichki nazorat tizimini o‘rganish hamda baholash |
| 9. |
Auditorlik dalillar |
| 10. |
Ekspert va boshqa auditor ishlari natijalaridan foydalanish |
| 11. |
Auditorlik tekshiruvining yakuniy bosqichi |
| 12. |
Uzoq muddatli aktivlar auditi |
| 13. |
Joriy aktivlar auditi |
| 14. |
Majburiyatlar auditi |
| 15. |
Xususiy kapital auditi |
prezentatsiya, keyslar, doklad, guruh loyihalar, referatlar
7. Foydalanilgan adabiyotlar:
7.1. Asosiy adabiyotlar
- Axmedjanov K.B., Sattorov A.X.. Auditga kirish. Darslik. – T.: , 2021, 448 b
- Meliev I.I, Qo’shmatov O.Q «Audit kirish” fanidan O’QUV-SLUBIY MAJMUA TOSHKENT MOLIYA INSTITUTI 2019 y.
- Tulaxodjayeva М.М., llhamov Sh.I., Axmadjonov K.B, Fayziycv Sh.t Xodjayeva M.X, Tulayev M.S Audit. Darslik. 2-qism. -T.: IQTISODIYOT, 2018 y. - 405b
7.2. Qoʻshimcha adabiyotlar
- Masharipov O.A., Ilxomov Sh.I. “Amaliy audit” O`quv qo`llanma. T.: Cho`lpon nomidagi NMIU, 2014. -264 b.
- Tulaxodjayeva M.M., Ilhomov SH.I. «Audit kirish”, O’quv qo’llamna. T.: Iqtisodiyot, 2012. – 184
7.3. Axborot manbaalari
- O‘RQ-677-сон 25.02.2021. Auditorlik faoliyati to‘g‘risida
- www.frei.org
- www.mythbreakers.com/ima.
Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova
8. Fanni baholash mezoni va rejasi
8.1. Talabalar bilimini baholash turlari
Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi: Joriy baholash (JB), Oraliq imtihon (OI), Yakuniy imtihon (YI).
Joriy baholash (JB). Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi:
- Interaktiv mashgʻulot. Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi;
- Mustaqil ish soatini bajarish. Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba yakka yoki kichik guruhlarga boʻlingan holda berilgan mavzuni taqdimot koʻranishida yoritib, himoya qiladi. Guruh aʼzolari (komanda) uyushgan holda pedagog-oʻqituvchi tomonidan berilgan topshiriqni bajarib kelishadi. Guruhga qoʻyilgan umumiy ball, har bir aʼzo-talabaga qoʻyilgan individual ball sifatida qayd etiladi;
- Topshiriqlar. Har bir talaba individul tarzda oʻqituvchi tomonidan berilgan muammoli masalalarni fan oʻqituvchi bergan namuna asosida bajaradi;
- Davomat. Talabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.
Oraliq imtihon (OI). Ushbu nazorat turi semestrning (3-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan semestrining dastlabki darslarida xabardor qiladi.
Yakuniy imtihon (YI). Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtixonlar haftasida test shaklda olinadi.
8.2. Talabalar bilimini baholash mezoni
| № | Nazorat turlari | Izoh | Ball | Oʻtkazilish vaqti (boshlanishi – tugashi) |
|---|---|---|---|---|
| Joriy baholash (JB) | ||||
| Kuzgi semestr | ||||
| 1 | Interaktiv mashgʻulot | Talabaning interfaolligi, mashgʻulotlarda ishtiroki | 5 | 1-4 hafta(lar) davomida |
| 2 | Mustaqil ish soatini bajarish | Taqdimot shakllarda amalga oshiriladi | 10 | 2-4 hafta(lar) davomida |
| 3 | Topshiriqlar | Audit boʻyicha masalalar yechish | 10 | 3-4 hafta(lar) davomida |
| 4 | Davomat | Talabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi. | 15 | 1-4 hafta(lar) davomida |
| Joriy baholash uchun maʼlumot qoʻshish | ||||
| Jami | 40 | |||
| Oraliq imtihon (OI) | ||||
| 1. | Yozma | Oraliqqacha oʻtilgan mavzular yuzasidan tayyorlangan savollar bileti boʻyicha | 20 | 3-hafta |
| Jami | 20 | |||
| Yakuniy imtihon (YI) | ||||
| 1. | Test | Oʻtilgan mavzular yuzasidan amaliy va nazariy savollar | 40 | Oʻquv jarayoni tugagandan soʻng |
| Jami | 40 | |||
| Jami | 100 | |||
8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi
| Baho | Foiz | GPA |
|---|---|---|
| A+ | 95-100 | 4.5 |
| A | 90-94 | 4.0 |
| B+ | 80-89 | 3.5 |
| B | 70-79 | 3.0 |
| C+ | 65-69 | 2.5 |
| C | 60-64 | 2.0 |
| F | 0-59 | 0 |
Izoh: Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (feyl), akademik qarzdor hisoblanadi. Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.
Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:
a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa;
- fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
- fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa;
- fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa;
- berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa;
- konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa;
- mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa;
- fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni toʻliq oʻzlashtirgan boʻlsa;
- fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa;
- tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa;
b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
- fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa;
- fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa;
- fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa;
- fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa;
- fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa;
- fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa.
c) qoniqarli (C, С+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa;
- fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa;
- bayon qilish ravon boʻlmasa;
- fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
- fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa.
d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:
- fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa;
- fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa;
- fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa;
- fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa;
- fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa;
- fanni bilmasa.
9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar
|
1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi. 2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi. 3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas. 4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi. |
5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno. 6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi. 7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi. |
10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot
| Mualliflar: |
Usmonov Shokirjon Aliyevich, KUAF, Iqtisodiyot va moliya kafedrasi oʻqituvchisi, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- Yangi muallif qo'shsh |
|---|---|
| Elektron pochta: |
Usmonovshokirjon38@gmail.com |
| Tashkilot va kafedra: | Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Iqtisodiyot va moliya kafedrasi |
| Taqrizchilar: |
S.Maxmudov - KUAF, Iqtisodiyot va moliya kafedrasi professori v.v.b., --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- G.Karimova - Andijon qishloq xoʻjaligi va agrotexnologiyalar instituti, kafedra mudiri, PhD, dotsent, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- Yangi taqrizchi qo'shsh |
| Talabalarni erkin qabul qilish kuni: | Chorshanba-Juma, soat 15:00 – 18:00, ______ – xona. |
Sillabus Universitet Kengashining 2025 yil ______________ dagi ____ - sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.
Sillabus «Iqtisodiyot va moliya» kafedrasining 2025 yil _________________ dagi _____ - sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.
|
(imzo) Gʻ.Xolbutayev Akademik ishlar departamenti boshligʻi |
(imzo) B.Kurbonov Fakultet dekani |
(imzo) I.Mitillayev Kafedra mudiri |
(imzo) Sh.Usmonov Fan oʻqituvchisi |
