 |
«TASDIQLAYMAN» Akademik ishlar boʻyicha prorektor I. Gʻ. Mamajonov ________________________ «____»________________ 2025-yil |
Zamonaviy lingvistika
fani boʻyicha sillabus
1. Umumiy maʼlumotlar
2. Fan maqsadi
Mazkur fanning maqsadi magistrantlarda zamonaviy lingvistika fanining metodologik prinsiplari, tamoyillari, bazaviy muammolari va asosiy tushunchalari boʻyicha mutaxassislik profiliga mos ilmiy bilim, koʻnikma va malakalarni shakllantirish va takomillashtirish hamda matn lingvistikasi sohasida ilmiy tadqiqot olib borish koʻnikmalarini rivojlantirish. Fanning vazifasi – magistrantlarga muloqotning turli jabhalarida va holatlarida tildan uslubiy jihatdan adekvat foydalanish, matn lingvistikasi asosiy muammolari boʻyicha tayanch ilmiy bilimlarni shakllantirish hamda matn lingvistikasi sohasida ilmiy tadqiqot olib borishga oʻrgatish.
3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar
4. Taʼlim natijalari
4.1. Bilimlar jihatidan:
- fanning shakllanishi va rivojlanish tarixi. Zamonaviy lingvistikaning boshqa fanlar bilan uzviy bogʻliqligini oʻrgangan boʻlishlari kerak;
- til – madaniyat hodisasi sifatida: lingvokulturologik bilimlar tarixidan. Etnolingvistika;
- lingvooʻlkashunoslik. sotsiolingvistika. lingvomadaniyatshunoslik.
- lisoniy shaxs (I.Veysgerber, V.V.Vinogradov, Yu.N.Karaulov);
- olamning ilmiy manzarasi (konnotativ, frazeologizm, antropotsentrik tushunchalar) va uning tadqiqot muammolari kabi bilimlarga ega boʻlishlari kerak.
4.2. Koʻnikmalar jihatidan:
- til va madaniyat munosabatlari: belgilar, vositalar, tizimlar haqida bilimga ega boʻlishlari kerak;
- til va madaniy kompetensiyaning vazifalarini bilishi kerak;
- lingvokulturema va logoepistema tushunchalari va boshqalarning ishlarini baholay olishi kerak;
- taʼlim jarayonida oʻrgangan bilimlarini kelajakdagi faoliyatida tadbiq eta oladi.
5. Fan mazmuni
5.1. Maʼruza mashgʻulotlari mazmuni
| № | Mavzu va rejalar Agar mavzular tartibini ID bo'yicha qayta tartiblashni xohlasangiz, shu yerga bosing! |
soatlar hajmi |
|---|---|---|
| 1. |
“Zamonaviy tilshunoslik” fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. |
2 |
| 2. |
Zamonaviy tilshunoslikning shakllanishi. |
2 |
| 3. |
|
2 |
| 4. |
|
2 |
| 5. |
O‘zbekistonda til ilmi tarixining asosiy bosqichlari |
2 |
| 6. |
Tilshunoslikning tadqiq metodlari |
2 |
| 7. |
|
2 |
| 8. |
Til - madaniyat xodisasi sifatida. |
2 |
| 9. |
Lingvokulturologik bilimlar tarixidan. |
2 |
| 10. |
|
2 |
| 11. |
|
2 |
| 12. |
|
2 |
| Jami | 24 | |
5.2. Amaliy mashgʻulotlar mazmuni
| № | Mavzu va rejalar Agar mavzular tartibini ID bo'yicha qayta tartiblashni xohlasangiz, shu yerga bosing! |
soatlar hajmi |
|---|---|---|
| 1. |
Zamonaviy tilshunoslikning shakllanishi. |
2 |
| 2. |
|
2 |
| 3. |
|
2 |
| 4. |
O‘zbekistonda til ilmi tarixining asosiy bosqichlari |
2 |
| 5. |
Tilshunoslikning tadqiq metodlari |
2 |
| 6. |
Fonetika va fonologiya masalalari. |
2 |
| 7. |
Fonetika va fonetik birliklarga doir nazariyalar tarixi. Fonologiya sohasining shakllanishi. Fonologiya maktablari. Fonologik nazariyalar. |
2 |
| 8. |
Kompyuter lingvistikasi. Etnolinvistika. |
2 |
| 9. |
Kompyuter lingvistikasi – yangi yo‘nalish. Kompyuter lingvistikasining predmeti va vazifalari. Etnolinvistika. Etnolinvistikaning maqsadi, vazifasi va ahamiyati. |
2 |
| 10. |
|
2 |
| 11. |
Lisoniy shaxs (I.Veysgerber, V.V.Vinogradov, Yu.N.Karaulov,...) |
2 |
| 12. |
Olamning ilmiy manzarasi (konnotativ, frazeologizm, antropotsentrik tushunchalar) |
2 |
| Jami | 24 | |
Seminar mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Seminar oʻtish nazarda tutilmagan
Laboratoriya mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Laboratoriya oʻtish nazarda tutilmagan
6. Mustaqil taʼlim topshiriqlari
| № | Topshiriqlar mazmuni Agar mavzular tartibini ID bo'yicha qayta tartiblashni xohlasangiz, shu yerga bosing! |
|---|---|
| 1. |
Diskurs tahlili: asosiy yondashuvlar va uslublar |
| 2. |
Matnlar tipologiyasi muammolari |
| 3. |
Matn kategoriyalari |
| 4. |
Matn informativligi va modalligi |
| 5. |
Matn muallifining individual dunyo tasviri |
| 6. |
Matnning bo‘linishi, uning kompozitsion bo‘laklari |
| 7. |
Badiiy matnning asosiy xususiyatlari. |
| 8. |
Tili o‘rganilayotgan mamlakat adabiyoti materiali asosida badiiy matnning har taraflama stilistik tahlili va talqini |
| 9. |
Matnda til vositalarining stilistik va pragmatik funksiyalari |
| 10. |
Badiiy matnni qabul qilish muammolari |
| 11. |
Matnda axborotni taqsimlash kognitiv prinsiplari |
| 12. |
Pragmatik intensiya tushunchasi. Pragmatik intensiya turlari |
| 13. |
Informativlik kategoriyasi va uning turlari |
| 14. |
Imlitsitlik kategoriyasi va uning ifodalanishi |
| 15. |
Implikaturalaming matnda ifodalanishi |
| 16. |
Obrazlilik kategoriyasi va uning signallari |
| 17. |
Obrazlilikning leksik markerlari |
| 18. |
Modallik turlari |
| 19. |
Emotivlik kategoriyasi va uning signallari |
| 20. |
Badiiy detal va uning turlari |
| 21. |
Matn semantikasi va ichki va tashqi ma’no turlari |
| 22. |
Badiiy detallaming matnda ifodalanishi |
| 23. |
Matn nazariyasida yetakchi kontseptsiyalar |
| 24. |
Matn grammatikasining asosiy muammolari |
| 25. |
Matn yaxlitligi muammosi |
| 26. |
Matnda yangi va eski axborotning taqsimlanishi va ifodalanishi |
| 27. |
Matn stilistikasi asosiy muammolari |
| 28. |
Matnda bilim tuzilmalaming ifodalanishi |
| 29. |
Matnda yangi va eski axborotning taqsimlanishi va ifodalanishi |
| 30. |
Matn stilistikasi asosiy muammolari |
Talabalar fan boʻyicha mustaqil ishni loyiha ishi, keys-stadi yoki media koʻrinishida topshirishadilar.
7. Foydalanilgan adabiyotlar:
7.1. Asosiy adabiyotlar
- Mey J.L. Pragmatics. An Introduction. 2nd edition. –Oxford., Blackwell Publishing LTD, 2004
- Evans V., Green M. Cognitive Linguistics. An Introduction. – Edinburgh: Edinburgh University Press, 2006
- Safarov Sh. S. Kognitiv tilshunoslik. – Samarqand: Sangzor nashriyoti, 2006.– 92 b.
7.2. Qoʻshimcha adabiyotlar
- Ashurova D.U., Galieva M.R. Stylistics of Literary Text. -Tashkent. Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston milliy kutubxonasi nashriyoti. 2013.
- Болдрев Н.Н. Когнитивная семантика. — Тамбов: Изд-во ТГУ им. Г.Р. Державина, 2001.
- Грейс Г.П. Логика и речевое общение // Новое в зарубежной лингвистике. Вып. 16. Лингвистическая прагматика. — М.: Прогресс, 1985.
- Кубрякова Е.С. Типы языковых значений. Семантика производного слова. — М.: Наука, 1981.
- Дейк Т.А. ван. Язык. Познание. Коммуникация. Пер. с англ. / Под ред. В.И. Герасимова. — М.: Прогресс, 1989.
- Демьянков В.З. Когнитивная лингвистика как разновидность интерпретирующего подхода.
7.3. Axborot manbaalari
- www.cognitivelinguistics.org
- www.degruyter.com
- www.infolex.ru
- www.catalunyaonline.com
- www.daf.uni-mainz.de/Bibliographien/bibtext.htm
- www.filologia_hispanica
- www.ngr. es/pages/estudios/titulaciones
Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova
8. Fanni baholash mezoni va rejasi
8.1. Talabalar bilimini baholash turlari
Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi: Joriy baholash (JB), Oraliq imtihon (OI), Yakuniy imtihon (YI).
Joriy baholash (JB). Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi:
- Workshop. Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi;
- Loyiha ishi. 2. Loyiha ishi. Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba yakka yoki mini guruhlarga boʻlingan holda berilgan vazifalarni taqdimot/media/yozma/viziual koʻranishida himoya qiladi. Guruh aʼzolari (komanda) uyushgan holda pedagog-oʻqituvchi tomonidan berilgan topshiriqni bajarib kelishadi. Guruhga qoʻyilgan umumiy ball, har bir aʼzo-talabaga qoʻyilgan individual ball sifatida qayd etiladi.;
- Vazifa / topshiriqlar. Har bir talaba individul tarzda oʻqituvchi tomonidan berilgan muammoli vaziyat / masala / topshiriqlarni esse / hisobot koʻrinishida oldindan fan oʻqituvchi bergan namuna asosida bajaradi;
- Davomat. Talabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.
Oraliq imtihon (OI). Ushbu nazorat turi semestrning (8-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan semestrining dastlabki darslarida xabardor qiladi.
Yakuniy imtihon (YI). Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtixonlar haftasida yozma shaklda olinadi.
8.2. Talabalar bilimini baholash mezoni
| № | Nazorat turlari | Izoh | Ball | Oʻtkazilish vaqti (boshlanishi – tugashi) |
|---|---|---|---|---|
| Joriy baholash (JB) | ||||
| Kuzgi semestr | ||||
| 1 | Workshop | Talabaning interfaolligi, mashgʻulotlarda ishtiroki | 10 | 2-13 hafta(lar) davomida |
| 2 | Loyiha ishi | Taqdimot/media/yozma/vizual shakllarda amalga oshiriladi | 10 | 4-14 hafta(lar) davomida |
| 3 | Vazifa / topshiriqlar | Taqdimot / hisobot / dastur koʻrinishida rasmiylashtiriladi | 5 | 4-13 hafta(lar) davomida |
| 4 | Davomat | Talabaning dars mashg‘ulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi. | 15 | 4-13 hafta(lar) davomida |
| Joriy baholash uchun maʼlumot qoʻshish | ||||
| Jami | 40 | |||
| Oraliq imtihon (OI) | ||||
| 1. | Test | Oraliqqacha oʻtilgan mavzular yuzasidan tayyorlangan savol va topshiriqlar | 20 | 8-hafta |
| Jami | 20 | |||
| Yakuniy imtihon (YI) | ||||
| 1. | Yozma | Fanga doir savollar | 40 | Oʻquv jarayoni tugagandan soʻng |
| Jami | 40 | |||
| Jami | 100 | |||
8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi
| Baho | Foiz | GPA |
|---|---|---|
| A+ | 95-100 | 4.5 |
| A | 90-94 | 4.0 |
| B+ | 80-89 | 3.5 |
| B | 70-79 | 3.0 |
| C+ | 65-69 | 2.5 |
| C | 60-64 | 2.0 |
| F | 0-59 | 0 |
Izoh: Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (feyl), akademik qarzdor hisoblanadi. Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.
Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:
a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa;
- fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
- fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa;
- fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa;
- berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa;
- konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa;
- mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa;
- fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni toʻliq oʻzlashtirgan boʻlsa;
- fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa;
- tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa;
b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
- fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa;
- fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa;
- fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa;
- fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa;
- fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa;
- fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa.
c) qoniqarli (C, С+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa;
- fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa;
- bayon qilish ravon boʻlmasa;
- fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
- fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa.
d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:
- fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa;
- fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa;
- fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa;
- fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa;
- fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa;
- fanni bilmasa.
9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar
|
1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi. 2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi. 3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas. 4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi. |
5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno. 6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi. 7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi. |
10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot
| Mualliflar: |
Abdullayeva Nargizaxon Sobirjonovna, KUAF, Ingliz filologiyasi kafedrasi dotsenti, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- Yangi muallif qo'shsh |
|---|---|
| Elektron pochta: |
annora1976@gmail.com |
| Tashkilot va kafedra: | Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Ingliz filiologiyasi kafedrasi |
| Taqrizchilar: |
J.Egamberdiyev - Andijon davlat chet tillari instituti f.f.d., dotsenti, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- G.Ibragimova - KUAF, Ingliz filologiyasi kafedrasi dotsenti, f.f.f.d (PhD) Yangi taqrizchi qo'shsh |
| Talabalarni erkin qabul qilish kuni: | Payshanba- Juma, soat 15:00 – 18:00, ______ – xona. |
Sillabus Universitet Kengashining 2025 yil ______________ dagi ____ - sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.
Sillabus «Ingliz filiologiyasi» kafedrasining 2025 yil _________________ dagi _____ - sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.
|
(imzo) Gʻ.Xolbutayev Akademik ishlar departamenti boshligʻi |
(imzo) S.Dadabayev Fakultet dekani |
(imzo) D.Egamnazarova Kafedra mudiri |
(imzo) N.Abdullayeva Fan oʻqituvchisi |
