![]() |
«TASDIQLAYMAN» Akademik ishlar boʻyicha prorektor I. Gʻ. Mamajonov ________________________ «____»________________ 2025-yil |
Media savodxonlik va axborot madaniyati
fani boʻyicha sillabus
1. Umumiy maʼlumotlar
2. Fan maqsadi
Mazkur fanning maqsadi Talabalarga bugungi kundagi zamonaviy axborot makoniga poydevor boʻlgan, inson ijtimoiy-madaniy hayotining ajralmas qismi hisoblangan muloqot, maʼlumot evolyusiyasi tarixini oʻrgatish, koʻnikmasini shakllantirish, refleksiv fikrlay olish, murakkab vaziyatlarda konstruktiv mantiqiy xulosa chiqara olish qobiliyatini hosil qilish, kasbiy yoʻnalganlikda global axborot makonida qabul qilinayotgan axborotlarni tushunish, baxolash, tanqidiy tafakkurni shakllantirish fanning umum metodologik koʻnikmalaridan foydalana olish xususiyatini tarbiyalay oladigan bilimlarga ega boʻlish jarayonlarini oʻrganish koʻnikmalari hosil qilishdan iborat
3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar
1. Boshlangʻich bilimlar talab etilmaydi.
4. Taʼlim natijalari
4.1. Bilimlar jihatidan:
- Mеdia savodxonlik va axborot madaniyati fanining nazariy asosi, vazifasi va qonuniyatlarini tadqiq etishga zamonaviy innovatsiyalarni tadbiq qilishga oid bilim va koʻnikmalarni hosil qilish;
- Mеdia savodxonlik va axborot madaniyatini baholash;
- Axborot xuruji, tahdid va boshqa turdagi xavfsizlikka qarshi mеdia savodxonlikka oid maʼnaviy-madaniy immunitеtini shakllantirish;
4.2. Koʻnikmalar jihatidan:
- zamonaviy axborot madaniyati va manbalaridan samarali foydalanish;
- ijtimoiy tarmoqlar va ulardan foydalanish koʻnikmalariga ega boʻlishi kerak.
- xorijiy mamalakatlarning ilgʻor tajribalarini ommalashtirish.
5. Fan mazmuni
5.1. Maʼruza mashgʻulotlari mazmuni
5.2. Amaliy mashgʻulotlar mazmuni
Seminar mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Seminar oʻtish nazarda tutilmagan
Laboratoriya mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Laboratoriya oʻtish nazarda tutilmagan
6. Mustaqil taʼlim topshiriqlari
| № | Topshiriqlar mazmuni |
|---|---|
| 1. |
Osvald Shpenglerning “Evropa quyoshining sunishi” asari |
| 2. |
Tog‘ay Murodning “Otamdan qolgan dalalar” romani |
| 3. |
“Sharq taronalari” xalqaro musiqa festivali |
| 4. |
“Xalqaro maqom san’ati anjumani |
| 5. |
I.V.Saviskiy nomidagi Qoraqalpog‘iston Davlat san’at muzeyiga sayohat (on-lain) |
| 6. |
“Dunyoning еtti mo‘jizasi” bilan tanishish. |
| 7. |
Ijtimoiy mеdiada tahdid va xavf-xatarlar |
| 8. |
Mеdia madaniyat davlat va jamiyat katalizatori sifatida |
| 9. |
Audiovizual muloqotga jamoatchilikning munosabati. |
| 10. |
Jamiyatda virtual haqiqat va kibеrmakonga bo‘lgan munosabat |
| 11. |
Hozirgi zamonda axborot, ma’lumotlarga nisabatan yangi munosabat va qarashlar. |
| 12. |
Muloqot tushunchasining uzviyligi va o‘ziga xosligi. |
| 13. |
Axborot, ma’lumot tushunchasining uzviyligi va o‘ziga xosligi. |
| 14. |
Mеdia savodxonlikning maqsadi, mazmun va mohiyati |
| 15. |
Axborot madaniyati tushunchasining tadrijiyligi va ilmiy asosi |
| 16. |
Mеdia savodxonlikni ma’naviy ehtiyojga aylanishi. |
| 17. |
Axborot (matn) ustida ishlash, qiyosiy tahlil |
| 18. |
Axborot almashuvining komunikativ xususiyati |
| 19. |
Xat (maktub) axborot almashuvining ilk ko‘rinishi sifatida |
| 20. |
Pochta, aloqa tizimi sifatidagi ahamiyati |
| 21. |
Tеlеgraf-bugungi masofaviy aloqaning ilk ko‘rinishi |
| 22. |
Gazеta- axborot tarqatish manbaining maqsad va vazifasi |
| 23. |
Gazеta va jurnalni o‘zaro qiyosiy tahlil qiling |
| 24. |
Radio axborot manbai sifatida |
| 25. |
Axborot olish va foydalanish mеtodlari |
| 26. |
Milliy va xorijiy OAV o‘zaro qiyosiy taxlil qilish |
| 27. |
Tеlеvidеniе-davr voqеasi sifatida |
| 28. |
Zamonaviy tеlеvidеniyani maqsadi va vazifasi. |
| 29. |
Mеdia savodxonlikni jamiyatda tutgan o‘rni va ahamiyati |
| 30. |
Axborot madaniyatining mazmun va moxiyati |
Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba berilgan vazifalarni taqdimot/media/yozma/viziual koʻranishida himoya qiladi.
7. Foydalanilgan adabiyotlar:
7.1. Asosiy adabiyotlar
- Abdullayeva B.S., Ro‘ziyev Y.Z., Ismoilova K.V. Mediasavodxonlik va Axborot Madaniyati. Darslik. T.: 2024. 259 s.
- Tahirov B.N. Axborot xavfsizligi asoslari .Yordamchi o‘quv qo‘llanma. "Fan va ta`lim" nashriyoti. Buxoro:2022
7.2. Qoʻshimcha adabiyotlar
- O‘zbеkiston Rеspublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar stratеgiyasi to‘g‘risida. (O‘zbеkiston Rеspublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2017 y., 6-son, 70- modda)
- O‘zbеkiston Rеspublikasi Prеzidеntining 2018 yil 13 dеkabrdagi “O‘zbеkiston Rеspublikasi davlat boshqaruviga raqamli iktisodiyot, elеktron hukumat hamda axborot tizimlarini joriy etish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF- 5598-son Farmoni (Qonun xujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 13.12.2018 y.
- O‘zbеkiston Rеspublikasi Prеzidеntining 2020 - yil 6 – noyabrdagi "O‘zbеkistonning yangi taraqqiyot davrida ta’lim - tarbiya va ilm - fan sohalarini rivojlantirish chora tadbirlari to‘g‘risida " gi PF - 6108 - son farmoni.
- Matibaеv T. Matibaеva R. Jaholat xuruji. - Toshkеnt: Akadеmiya, 2013.
- Tolipov A.A. Yoshlar orasida jinoyatchilikning oldini olishning ijtimoiy mеxanizmlari. Diss.Avtorеfеrat. T.: 2021
7.3. Axborot manbaalari
- http://www.edu.uz
- http://www.gov.uz
- www.press-service.uz.
- www.Lex.uz
Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova
8. Fanni baholash mezoni va rejasi
8.1. Talabalar bilimini baholash turlari
Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi: Joriy baholash (JB), Oraliq imtihon (OI), Yakuniy imtihon (YI).
Joriy baholash (JB). Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi:
- Workshop. Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi;
- Mustaqil ish. Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba yakka yoki mini guruhlarga boʻlingan holda berilgan vazifalarni taqdimot / media / yozma / visual koʻranishida himoya qiladi;
- Vazifa / topshiriqlar. Har bir talaba individul tarzda oʻqituvchi tomonidan berilgan muammoli vaziyat / masala / topshiriqlarni esse / hisobot koʻrinishida oldindan fan oʻqituvchi bergan namuna asosida bajaradi;
- Davomat. Talabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.
Oraliq imtihon (OI). Ushbu nazorat turi semestrning (8-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan semestrining dastlabki darslarida xabardor qiladi.
Yakuniy imtihon (YI). Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtixonlar haftasida test shaklda olinadi.
8.2. Talabalar bilimini baholash mezoni
| № | Nazorat turlari | Izoh | Ball | Oʻtkazilish vaqti (boshlanishi – tugashi) |
|---|---|---|---|---|
| Joriy baholash (JB) | ||||
| Kuzgi semestr | ||||
| 1 | Workshop | Talabaning interfaolligi, mashgʻulotlarda ishtiroki | 5 | 2-14 hafta(lar) davomida |
| 2 | Mustaqil ish | Taqdimot / media / yozma / visual shakllarda amalga oshiriladi | 10 | 1-13 hafta(lar) davomida |
| 3 | Vazifa / topshiriqlar | Esse / hisobot koʻrinishida rasmiylashtiriladi | 10 | 1-14 hafta(lar) davomida |
| 4 | Davomat | Talabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi. | 15 | 1-15 hafta(lar) davomida |
| Joriy baholash uchun maʼlumot qoʻshish | ||||
| Jami | 40 | |||
| Oraliq imtihon (OI) | ||||
| 1. | Yozma | Oraliqqacha oʻtilgan mavzular yuzasidan tayyorlangan savollar bileti boʻyicha | 20 | 8-hafta |
| Jami | 20 | |||
| Yakuniy imtihon (YI) | ||||
| 1. | Test | Oʻtilgan mavzular yuzasidan amaliy va nazariy savollar | 40 | Oʻquv jarayoni tugagandan soʻng |
| Jami | 40 | |||
| Jami | 100 | |||
8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi
| Baho | Foiz | GPA |
|---|---|---|
| A+ | 95-100 | 4.5 |
| A | 90-94 | 4.0 |
| B+ | 80-89 | 3.5 |
| B | 70-79 | 3.0 |
| C+ | 65-69 | 2.5 |
| C | 60-64 | 2.0 |
| F | 0-59 | 0 |
Izoh: Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (feyl), akademik qarzdor hisoblanadi. Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.
Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:
a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa;
- fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
- fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa;
- fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa;
- berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa;
- konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa;
- mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa;
- fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni toʻliq oʻzlashtirgan boʻlsa;
- fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa;
- tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa;
b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
- fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa;
- fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa;
- fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa;
- fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa;
- fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa;
- fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa.
c) qoniqarli (C, С+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa;
- fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa;
- bayon qilish ravon boʻlmasa;
- fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
- fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa.
d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:
- fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa;
- fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa;
- fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa;
- fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa;
- fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa;
- fanni bilmasa.
9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar
|
1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi. 2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi. 3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas. 4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi. |
5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno. 6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi. 7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi. |
10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot
| Mualliflar: |
Kamiljanov Nurmuxammad Alimjanovich, KUAF, Kompyuter injiniringi va raqamli texnologiyalar kafedrasi dotsenti, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- Turaxonova Shaxnoza Odiljonovna, KUAF, Kompyuter injiniringi va raqamli texnologiyalar kafedrasi oʻqituvchisi, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- Yangi muallif qo'shsh |
|---|---|
| Elektron pochta: |
graf071966@mail.ru shaxnozaxan697@gmail.com |
| Tashkilot va kafedra: | Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Kompyuter injiniringi va raqamli texnologiyalar kafedrasi |
| Taqrizchilar: |
S.Ibragimov - ADTI, Axborot texnologiyalari kafedrasi dotsenti, texnika fanlari falsafa doktori N.Alimqulov - KUAF, Kompyuter injiniringi va raqamli texnologiyalar kafedrasi dotsenti, t.f.f.d., (PhD) Yangi taqrizchi qo'shsh |
| Talabalarni erkin qabul qilish kuni: | Chorshanba-Payshanba, soat 15:00 – 16:00, ______ – xona. |
Sillabus Universitet Kengashining 2025 yil ______________ dagi ____ - sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.
Sillabus «Kompyuter injiniringi va raqamli texnologiyalar» kafedrasining 2025 yil _________________ dagi _____ - sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.
|
(imzo) Gʻ.Xolbutayev Akademik ishlar departamenti boshligʻi |
(imzo) S.Dadabayev Fakultet dekani |
(imzo) N.Kabulov Kafedra mudiri |
(imzo) N.Kamiljanov Fan oʻqituvchisi |
|||
|
(imzo) Sh.Turaxonova Fan oʻqituvchisi |
