![]() |
«TASDIQLAYMAN» Akademik ishlar boʻyicha prorektor I. Gʻ. Mamajonov ________________________ «____»________________ 2025-yil |
Patologik anatomiya
fani boʻyicha sillabus
1. Umumiy maʼlumotlar
2. Fan maqsadi
Mazkur fanning maqsadi patologik anatomiya fani talabalarga odam organizmida umumpatologik jarayonlarda va kasalliklarda roʻy berishi mumkin boʻlgan turli xil patologoanatomik oʻzgarishlar va kasalliklarni etiologiyasi, patogenezi, morfologik oʻzgarishlari, ularning struktur asoslarini, shuningdek, kliniko-anatomik tahlil uslublarini oʻrgatish, xamda yoshga oid oʻzgarishlari haqida bilim, koʻnikma va malakalarini shakllantirishdir.
3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar
1. Odam anatomiyasi (AN112312)
3. Lotin tili va tibbiy terminologiya ( LT1204)
4. Tibbiy biologiya. Umumiy genetika (TBUG1106)
5. Gistologiya, sitologiya, embriologiya (GSE12308)
4. Taʼlim natijalari
4.1. Bilimlar jihatidan:
- patologik anatomiya asoslari;
- umumpatologik va xususiy patologik jarayonlarni etiologiyasi, patogenezi haqida tasavvurga ega boʻlishi;
- kasallikning har bir bosqichidagi umumpatologik jarayonlar morfologiyasi, bir-biridan farqini va oqibatlarini oʻrganish;
- kasalliklar etiologiyasi, pato-morfogenezi, patomorfologik oʻzgarishlarini asosiy qonuniyatlari mohiyatini bilish, ularning yoshga nisbatan oʻzgarishi xaqida tassavurga ega boʻlishi;
4.2. Koʻnikmalar jihatidan:
- organizmda aʼzo, toʻqima va hujayralarda kechadigan umumpatologik jarayonlarni sabablari, morfogenezi va xos patomorfologik oʻzgarishlarini asosiy qonuniyatlari mohiyatini bilish, ularning yoshga nisbatan oʻzgarishi koʻnikmalarini egallash;
- patogistologik preparatlar bilan ishlay olishi, umummorfologik va gistoximyoviy boʻyash usullarini koʻnikmalarini egallash;
- patologik jarayonnlarni va uning turlarini mikro-makroskopik jihatidan aniqlashni bilishi va amalga oshira olishi, patologik jarayon sabablarini va rivojlanish mexanizmlarini, asoratlarini va oqibatlarini, kasalliklarni klinik belgilarini aniqlay olishni amaliy koʻnikmasi ishlab chiqish;
- mikro-makroskopik oʻzgarishlarni yorita olish amaliy koʻnikmalarga ega boʻlish;
5. Fan mazmuni
5.1. Maʼruza mashgʻulotlari mazmuni
| № | Mavzu va rejalar Agar mavzular tartibini ID bo'yicha qayta tartiblashni xohlasangiz, shu yerga bosing! |
soatlar hajmi |
|---|---|---|
| 1. |
Patologik anatomiya faniga kirish. Alterastiya. Parenximatoz va stromal-tomirli distrofiyalar.
|
2 |
| 2. |
Aralash distrofiyalar. Xromoproteidlar almashinuvi buzilishi (endogen pigmentlar).
|
2 |
| 3. |
Yallig’lanish. Ekssudativ va produktiv yallig’lanish.
|
2 |
| 4. |
Og’iz bo’shlig’i shilliq qavati va yuz-jag’ tizimining kasalliklari va rak oldi jarayonlari.
|
2 |
| 5. |
O’smalar. Epitelial va mezenximal, melanin hosil qiluvchi to’qima va nerv tizimining o’smalari.
|
2 |
| Jami | 10 | |
5.2. Amaliy mashgʻulotlar mazmuni
| № | Mavzu va rejalar Agar mavzular tartibini ID bo'yicha qayta tartiblashni xohlasangiz, shu yerga bosing! |
soatlar hajmi |
|---|---|---|
| 1. |
Yuz-jag’ sohasi o’smasimon kasalliklari. O’smasimon kasalliklar tasnifi, morfologik ko’rinishi.
|
2 |
| 2. |
Odontogen o’smalar va so’lak bezlarining o’smalari.
|
2 |
| 3. |
Yurak qon tomir va nafas olish tizimi kasalliklarida og’iz bo’shlig’idagi o’zgarishlar.
|
2 |
| 4. |
Oshqozon-ichak kasalliklari va og’iz bo’shlig’idagi o’zgarishlar.
|
2 |
| 5. |
Endokrin kasalliklar xaqida umumiy ma’lumotlar.
|
2 |
| 6. |
Infekstion kasalliklar va virusli infekstiyalar haqida umumiy ma’lumotlar.
|
2 |
| 7. |
Epidemik virusli parotit morfologiyasi, etiologiyasi.
|
2 |
| 8. |
Ichak bakterial infekstiyalari va og’iz bo’shlig’idagi o’zgarishlar.
|
2 |
| 9. |
Yuz, bo’yin sohasi limfa tugunlarining o’zgarishlari.
|
2 |
| 10. |
Sil. Zamburug’li infekstiyalar.
|
2 |
| 11. |
|
2 |
| 12. |
Patologik anatomiya faniga kirish. Alterastiya. Parenximatoz va stromal-tomirli distrofiyalar.
|
2 |
| 13. |
|
2 |
| 14. |
Nekroz. Apoptoz. Hujayra shikastlanishining sababi. Hujayra shikastlanishi va hujayra o'limining umumiy ko'rinishi. Stressga hujayra moslashuvi
|
2 |
| 15. |
Arterial va venoz to’laqonlik..Staz, qon quyilish, qon ketish
|
2 |
| 16. |
O’tkir va Surunkali yallig’lanish. Alterativ,Ekssudativ yallig’lanishlar.
|
2 |
| 17. |
Proliferativ yallig’lanish turlari, morfologik belgilari, oqibatlari.
|
2 |
| 18. |
Og’iz bo’shlig’i shilliq qavati va yuz-jag’ sohasining yallig’lanishli kasalliklari.
|
2 |
| 19. |
Immunpatologik jarayonlar. O’ta sezuvchanlik reakstiyalari. Autoimmun kasalliklari.
|
2 |
| 20. |
|
2 |
| 21. |
Moslanish va o’rin to’ldirish jarayonlari.
|
2 |
| 22. |
O’smalar. O’smalarning umumiy tushunchasi.
|
2 |
| 23. |
Nozologiyaga kirish. Tashxis haqida ta`limot.
|
2 |
| 24. |
Yuz-jag’ sohadagi yumshoq to’qimalarining mezenximal o’smalari.
|
2 |
| 25. |
Yuz-jag’ sohadagi melanin xosil qiluvchi va nerv to’qimasi o’smalari.
|
2 |
| Jami | 50 | |
Seminar mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Seminar oʻtish nazarda tutilmagan
Laboratoriya mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Laboratoriya oʻtish nazarda tutilmagan
6. Mustaqil taʼlim topshiriqlari
| № | Topshiriqlar mazmuni Agar mavzular tartibini ID bo'yicha qayta tartiblashni xohlasangiz, shu yerga bosing! |
|---|---|
| 1. |
Og’iz bo’shlig’i shilliq qavatining leykoplakiyasi. |
| 2. |
Ekologik patologiya. Radiastion va ultrabinafsha nurlarning organizmga ta’siri. |
| 3. |
Gamartoma. Abrikosov o’smasi |
| 4. |
Osteomielit |
| 5. |
MNS kasalliklari. |
| 6. |
Yuz va bo’yin terisining o’sma oldi jarayonlari. |
| 7. |
Adenolimfoma. Miksoma. |
| 8. |
Pnevmokoniozlar. Pnevmopatiyalar. |
| 9. |
Kron kasalligi. Uippl kasalligi. Malabsorbstiya sindromi |
| 10. |
Vilson-Konovalov kasalligi. |
| 11. |
Giperpituitarizm. G-insuloma. |
| 12. |
Giperpituitarizm. G-insuloma. |
| 13. |
Meningokokkli infekstiyaning rivojlanishiga meteorologik omillarning ta’siri. |
| 14. |
Skarlatina va difteriyaning profilaktikasi. |
| 15. |
Silli leptomeningit. Ponse kasalligi. Birlamchi o’pkaga xos cho’po’stiqonlik (chaxotka). |
| 16. |
Gisto-muvofiqlikning asosiy kompleksi va transplantatsiyasi. |
| 17. |
Yurakning tug’ma nuqsonlari. Yurak o’smalari. Kardiomiopatiyalar. |
| 18. |
Bolalarda xromoproteidlar almashinuvining buzilishi va ko’rinishi. Vilson-Konovalov kasalligi. |
| 19. |
Shok. Vaskulitlar. Tromboflebit. TELA. DVS sindrom. |
| 20. |
Rinit. Laringit. Sinusit. Gaymorit. Frontit. Osteomielit |
| 21. |
Sil, sifilis etiologiyasi, patogenezi va morfologik rasmi Immun tizimi kasalliklari: Immunitet buzilishlarining morfologik modellari |
| 22. |
Tug'ma immunitetni baholash usullari. |
| 23. |
Suyak-mushak sistemasi kasalliklari. |
| 24. |
Alstgeymer kasalligi. |
Talabalar fan boʻyicha mustaqil ishni loyiha ishi, kazus yoki media koʻrinishida topshirishadilar.
7. Foydalanilgan adabiyotlar:
7.1. Asosiy adabiyotlar
- Abdullaxoʻjaeva M.S “Patologik anatomiya”. Darslik. 1,2-qism, lotin shriftida, 2012.
- Абдуллаходжаева М.С. АТЛАС по паталогии. Ташкент. 2013 г.-333 стр
- Патологическая анатомия: Атлас / Пауков B.C. , Серов В.В. , Ярыгин Н.Е. — М.: ООО «Издательство «Медицинское информационное агентство», 2015. — 392 с.4.
- Струков А.И., Серов В.В. «Патологическая анатомия».- М. Медицина. 2015 г.
- Основы патологии заболеваний по Роббинсу и Котрану / Кумар В. И др. пер. с англ.; под ред. Е.А. Коган. В 3 т. Том 1-3: М.: Логосфера, 2014.
- Magrupov B.А., Don A.N., Mamataliev A.R. Onkomorfologiya. Oʻquv qoʻllanma. 2022y. 263b.
7.2. Qoʻshimcha adabiyotlar
- Пальцев М.А., Аничков Н. И., Рыбакова М. Г .Руководство к практическим занятиям по пат. анатомии. - М.: Медицина, 2002 г
- Ma’rupov. A.I Umumiy patologik anatomiyadan amaliy mashgʻulotlar uchun qoʻllanma. 2011 y.
7.3. Axborot manbaalari
- www.Patology.com.uz
- http://www.edu.uz
- www.adti.uz
- https://namdu.uz/media/Books/pdf/2024/11/11/NamDU-ARM-14192-Patologik_anatomiya.pdf
- https://uz.ozon.com/product/patologicheskaya-anatomiya-atlas
Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova
8. Fanni baholash mezoni va rejasi
8.1. Talabalar bilimini baholash turlari
Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi: Joriy baholash (JB), Oraliq imtihon (OI), Yakuniy imtihon (YI).
Joriy baholash (JB). Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi:
- Workshop. Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi;
- Loyiha ishi. Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba yakka yoki mini guruhlarga boʻlingan holda berilgan vazifalarni taqdimot / media / yozma / visual koʻranishida himoya qiladi;
- Vazifa / topshiriqlar. Har bir talaba individul tarzda oʻqituvchi tomonidan berilgan vazifa/ topshiriqlarni bajarish:konspekt yozish,rasm chizish,lygat yozish koʻrinishida oldindan fan oʻqituvchisi bergan namuna asosida bajaradi.;
- Davomat. Talabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.
Oraliq imtihon (OI). Ushbu nazorat turi semestrning (10-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan semestrining dastlabki darslarida xabardor qiladi.
Yakuniy imtihon (YI). Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtixonlar haftasida ogʻzaki shaklda olinadi.
8.2. Talabalar bilimini baholash mezoni
| № | Nazorat turlari | Izoh | Ball | Oʻtkazilish vaqti (boshlanishi – tugashi) |
|---|---|---|---|---|
| Joriy baholash (JB) | ||||
| Kuzgi semestr | ||||
| 1 | Workshop | Talabaning interfaolligi, mashgʻulotlarda ishtiroki | 5 | 2-13 hafta(lar) davomida |
| 2 | Loyiha ishi | Taqdimot / media / yozma / visual shakllarda amalga oshiriladi | 10 | 2-14 hafta(lar) davomida |
| 3 | Vazifa / topshiriqlar | topshiriqlarni bajarish:konspekt yozish,rasm chizish,lygat yozish koʻrinishida oldindan fan oʻqituvchisi bergan namuna asosida bajaradi. | 10 | 2-14 hafta(lar) davomida |
| 4 | Davomat | Talabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi. | 15 | 1-15 hafta(lar) davomida |
| Joriy baholash uchun maʼlumot qoʻshish | ||||
| Jami | 40 | |||
| Oraliq imtihon (OI) | ||||
| 1. | Test | Oʻtilgan mavzular boʻyicha tayorlangan testlar asosida | 20 | 10-hafta |
| Jami | 20 | |||
| Yakuniy imtihon (YI) | ||||
| 1. | Ogʻzaki | Barcha oʻtilgan mavzular yuzasidan tayorlangan savollar boʻyicha | 40 | Oʻquv jarayoni tugagandan soʻng |
| Jami | 40 | |||
| Jami | 100 | |||
8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi
| Baho | Foiz | GPA |
|---|---|---|
| A+ | 95-100 | 4.5 |
| A | 90-94 | 4.0 |
| B+ | 80-89 | 3.5 |
| B | 70-79 | 3.0 |
| C+ | 65-69 | 2.5 |
| C | 60-64 | 2.0 |
| F | 0-59 | 0 |
Izoh: Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (feyl), akademik qarzdor hisoblanadi. Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.
Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:
a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa;
- fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
- fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa;
- fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa;
- berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa;
- konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa;
- mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa;
- fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni toʻliq oʻzlashtirgan boʻlsa;
- fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa;
- tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa;
b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
- fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa;
- fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa;
- fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa;
- fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa;
- fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa;
- fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa.
c) qoniqarli (C, С+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa;
- fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa;
- bayon qilish ravon boʻlmasa;
- fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
- fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa.
d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:
- fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa;
- fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa;
- fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa;
- fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa;
- fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa;
- fanni bilmasa.
9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar
|
1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi. 2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi. 3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas. 4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi. |
5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno. 6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi. 7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi. |
10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot
| Mualliflar: |
Saliyeva Minaraxon Yulbarsovna, KUAF, Anatomiya, klinik va patalogik anatomiya kafedrasi mudiri, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- Turgunova Dildora Ziyapovna, KUAF, Anatomiya, klinik va patalogik anatomiya kafedrasi oʻqituvchisi, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- Yangi muallif qo'shsh |
|---|---|
| Elektron pochta: |
minora@saliyeva turgunova2@gmail.com |
| Tashkilot va kafedra: | Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Anatomiya, klinik va patalogik anatomiya kafedrasi |
| Taqrizchilar: |
D.Qosimov - KUAF, Gistologiya, sitologiya va embriologiya kafedrasi oʻqituvchisi, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- O.O.Alibekov - A.D.T.I Patologik anatomiya kafedrasi mudiri phd dotsent, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- Yangi taqrizchi qo'shsh |
| Talabalarni erkin qabul qilish kuni: | Chorshanba-Payshanba, soat 15:00 – 16:00 415- xona. |
Sillabus Universitet Kengashining 2025 yil ______________ dagi ____ - sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.
Sillabus «Anatomiya, klinik va patalogik anatomiya» kafedrasining 2025 yil _________________ dagi _____ - sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.
|
(imzo) Gʻ.Xolbutayev Akademik ishlar departamenti boshligʻi |
(imzo) F.Turdiyev Fakultet dekani |
(imzo) M.Saliyeva Kafedra mudiri |
(imzo) M.Saliyeva Fan oʻqituvchisi |
|||
|
(imzo) D.Z.Turgunova Fan oʻqituvchisi |
