 |
«TASDIQLAYMAN» Akademik ishlar boʻyicha prorektor I. Gʻ. Mamajonov ________________________ «____»________________ 2025-yil |
Psixiatriya, narkologiya. bolalar psixiatriyasi. tibbiy psixologiya
fani boʻyicha sillabus
1. Umumiy maʼlumotlar
2. Fan maqsadi
Mazkur fanning maqsadi Psixiatriya va narkologiya talabalarni klinik fikrlash qobiliyatini oʻstirishga qaratilgan uslublarni zamonaviy pedagogik texnologiyalar orqali psixiatrik va narkologik kasalliklarning kelib chiqish sabablari, klinik koʻrinishlari, kechish turlari, tashxis va qiyosiy tashxislari hamda davolash va parvarish usullari, kasallikni oldini olish chora –tadbirlarini oʻrgatishdan iboratdir. Tibbiyot psixologiyasini oʻqitishdan maqsad talabalarga tibbiy-psixologik tekshirish qonun-qoidalari, psixologik suhbat qurish uslublari, psixogigiena, psixoprofilaktika, psixodiagnostika, psixoterapiya va funksional tekshirish usullari haqida mukammal bilim berish. Shuningdek, tibbiy psixologiyada bilish jarayonlarini oʻrgatish va ularni tekshirishni oʻrgatish ham modul dasturining asosiy maqsadlaridan biridir.
3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar
1. Normal va patologik fiziologiya. (TBUG1106)
3. Odam anatomiyasi (AN112312)
4. Patologik fiziologiya (PFZ15606)
4. Taʼlim natijalari
4.1. Bilimlar jihatidan:
- Bilimlar jihatidan:
- – fanning boʻlimlariga tegishli bilimlar bilan talabalarni bosqichma –
- bosqich tanishtira borish va oʻrgata borish;
- – koʻnikmalarni xosil qilish;
- – yangi pedagogik texnologiyalarni dars jarayoniga tadbiq etib, talabani
- klinik fikrlash qobiliyatini oʻstirish va bilimini saqlash darajasini
- oshirish;
- – talabaning klinik fikrlash qobiliyatini oʻstirishga;
- – modul sohasiga taalluqli psixiatrik va narkologik bemorlarni tashxisi va
- qiyosiy tashxis bosqichlarini davolash;
- – parvarish va profilaktika usullarining zaruriy jihatlari toʻgʻrisida
- maʼlumot berish.
4.2. Koʻnikmalar jihatidan:
- Koʻnikmalar jihatidan:
- – bemorlar bilan psixologik muloqot va psixologik anamnez yigʻish
- qoidalarini oʻrgatish;
- – somatik kasalliklarda tibbiy-psixologik tekshiruvlar oʻtkazish;
- – psixologik testlarni qoʻllash usullarini oʻrgatish;
- – psixosomatik buzilishlarni boshqa kasalliklardan farqlay olishni
- oʻrgatish;
- – psixogigiena va psixoprofilaktika qonun-qoidalarini oʻrgatish;
- – psixoterapiya asoslarini oʻrgatish; tez tibbiy tekshiruvlar oʻtkazishni
- oʻrgatish.
5. Fan mazmuni
5.1. Maʼruza mashgʻulotlari mazmuni
5.2. Amaliy mashgʻulotlar mazmuni
Seminar mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Seminar oʻtish nazarda tutilmagan
Laboratoriya mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda Laboratoriya oʻtish nazarda tutilmagan
6. Mustaqil taʼlim topshiriqlari
| № | Topshiriqlar mazmuni |
|---|---|
| 1. |
Psixiatriya bo‘yicha mustaqil ta’lim/ishlar. Ruhiy kasalliklarning asosiy belgilari – psixopatologik simptomlar tasnifi, misollar bilan. |
| 2. |
Shizofreniya – klinik shakllari, kechishi, davolash tamoyillari. |
| 3. |
Depressiv sindrom – sabablar, klinik ko‘rinishlar va davolash usullari. |
| 4. |
Psixozlar va nevrozlar – farqlari va klinik xususiyatlari. |
| 5. |
Ruhiy kasalliklarda shoshilinch yordam – o‘z joniga qasd xavfi bo‘lgan bemor bilan ishlash. |
| 6. |
Alkogolizm – rivojlanish bosqichlari, diagnostika va davolash |
| 7. |
Narkotik moddalarga qaramlik – asosiy turlari, psixologik va biologik oqibatlari. |
| 8. |
Giyohvandlikning profilaktikasi – jamiyat va tibbiyot tizimi vazifalari. |
| 9. |
O‘tkir intoksikatsiya (alkogol, narkotiklar) – klinikasi va birinchi yordam. |
| 10. |
Reabilitatsiya markazlarining ish usullari – zamonaviy yondashuvlar. |
Talabalar fan boʼyicha mustaqil ishni taqdimot slaydlar, tahliliy maʼlumot, tajriba-sinov ishlarini amalga oshirish, maqola, tezislar va maʼruza tayyorlash, amaliy mazmundagi nostandart masalalarni yechish va ijodiy ish koʼrinishida topshiradi.
7. Foydalanilgan adabiyotlar:
7.1. Asosiy adabiyotlar
- Velilyaeva A.S., Turaboyev.B.T., Xayatov R.B., Turgunboyev. A.U., Psixiatriya Asoslari. Darslik . “Tibbiyot nashriyoti matbaa uyi” mchj.Toshkent. 2021y. 134 b.
- Abdullaeva V.K. Psixiatriya, narkologiya i detskaya psixiatriya. Darslik . 2020y. 243 b.
- Ashurov. Z.Sh., Shadmanova. L.Sh., Yadgarova.N.F., Tadjibayev.A.A. “Tibbiyot nashriyoti matbaa uyi” mchj. Toshkent. 2023y. 116 b
- Xoliqov.P.X., Qurbonov.A.Q.,Daminov.A.O., Tarinova.M.V. Tibbiy biologiya va genetika. “Tibbiyot nashriyoti matbaa uyi” mchj.Toshkent. 2022y. 589 b.
- Jamolov .A.K., Muqumov.Yo.B., Muxtorova. N.M. Umumiy genetika. “Turon nashriyoti”. Toshkent. 2022y. 480b.
- Ibodullaev Z.R. Tibbiyot psixologiyasi. Darslik, “Turon nashriyoti” 2020y. 497 b.
7.2. Qoʻshimcha adabiyotlar
- Agranovskiy M.L. Obshaya psixologiya i psixopatologiya. Uchebnoe posobie. Andijan, OAO “Andijon nashriyoti”, 2010.
- Agranovskiy M.L. Chastnaya psixologiya i psixopatologiya. Uchebnoe posobie. Andijan, OAO “Andijon nashriyot-matbaa”, 2007.
7.3. Axborot manbaalari
- www.ziyonet.uz;
- www.s-psy.ru
- www.psychiatry.ru,
- www. medlibrary. ru
- www. medline. ru
- www. med.ru
Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova
8. Fanni baholash mezoni va rejasi
8.1. Talabalar bilimini baholash turlari
Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi: Joriy baholash (JB), Oraliq imtihon (OI), Yakuniy imtihon (YI).
Joriy baholash (JB). Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi:
- Workshop. Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi;
- Mustaqil ish. Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba yakka yoki mini guruhlarga boʻlingan holda berilgan vazifalarni taqdimot / media / yozma / visual koʻranishida himoya qiladi;
- Vazifa / topshiriqlar. Har bir talaba individul tarzda oʻqituvchi tomonidan berilgan muammoli vaziyat / masala / topshiriqlarni esse / hisobot koʻrinishida oldindan fan oʻqituvchi bergan namuna asosida bajaradi;
- Davomat. Talabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.
Oraliq imtihon (OI). Ushbu nazorat turi semestrning (10-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan semestrining dastlabki darslarida xabardor qiladi.
Yakuniy imtihon (YI). Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtixonlar haftasida ogʻzaki shaklda olinadi.
8.2. Talabalar bilimini baholash mezoni
| № | Nazorat turlari | Izoh | Ball | Oʻtkazilish vaqti (boshlanishi – tugashi) |
|---|---|---|---|---|
| Joriy baholash (JB) | ||||
| Kuzgi semestr | ||||
| 1 | Workshop | Talabaning interfaolligi, mashgʻulotlarda ishtiroki | 5 | 2-13 hafta(lar) davomida |
| 2 | Mustaqil ish | Taqdimot / media / hisobot / dastur shakllarda amalga oshiriladi | 10 | 4-14 hafta(lar) davomida |
| 3 | Vazifa / topshiriqlar | Taqdimot / hisobot / dastur koʻrinishida rasmiylashtiriladi | 10 | 4-13 hafta(lar) davomida |
| 4 | Davomat | Talabaning amaliy dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi. | 15 | 4-13 hafta(lar) davomida |
| Joriy baholash uchun maʼlumot qoʻshish | ||||
| Jami | 40 | |||
| Oraliq imtihon (OI) | ||||
| 1. | Ogʻzaki | Oraliqqacha oʻtilgan mavzular yuzasidan tayyorlangan savollar boʻyicha | 20 | 10-hafta |
| Jami | 20 | |||
| Yakuniy imtihon (YI) | ||||
| 1. | Ogʻzaki | Oʻtilgan mavzular yuzasidan amaliy va nazariy savollar boʻyicha | 40 | Oʻquv jarayoni tugagandan soʻng |
| Jami | 40 | |||
| Jami | 100 | |||
8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi
| Baho | Foiz | GPA |
|---|---|---|
| A+ | 95-100 | 4.5 |
| A | 90-94 | 4.0 |
| B+ | 80-89 | 3.5 |
| B | 70-79 | 3.0 |
| C+ | 65-69 | 2.5 |
| C | 60-64 | 2.0 |
| F | 0-59 | 0 |
Izoh: Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (feyl), akademik qarzdor hisoblanadi. Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.
Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:
a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa;
- fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
- fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa;
- fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa;
- berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa;
- konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa;
- mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa;
- fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni toʻliq oʻzlashtirgan boʻlsa;
- fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa;
- tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa;
b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa;
- fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa;
- fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa;
- fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa;
- fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa;
- fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa;
- fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa.
c) qoniqarli (C, С+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
- fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa;
- fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa;
- bayon qilish ravon boʻlmasa;
- fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
- fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa.
d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:
- fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa;
- fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa;
- fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa;
- fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa;
- fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa;
- fanni bilmasa.
9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar
|
1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi. 2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi. 3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas. 4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi. |
5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno. 6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi. 7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi. |
10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot
| Mualliflar: |
Otaxonov Nodirbek Azamatbek oʻgʻli, KUAF, Klinik fanlar kafedrasi oʻqituvchisi, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- Yangi muallif qo'shsh |
|---|---|
| Elektron pochta: |
Nodirboy111@gmail.com |
| Tashkilot va kafedra: | Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Klinik fanlar kafedrasi |
| Taqrizchilar: |
G.Qutlikova - KUAF, Klinik fanlar kafedrasi mudiri, dotsent, PhD: X.Musashayxov - Kafedra mudiri, --ilmiy darajasini kiriting, masalan, t.f.f.d (PhD) (bor bo'lsa)-- Yangi taqrizchi qo'shsh |
| Talabalarni erkin qabul qilish kuni: | Seshanba-juma, soat 15.00 – 17.00 108-xona |
Sillabus Universitet Kengashining 2025 yil ______________ dagi ____ - sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.
Sillabus «Klinik fanlar» kafedrasining 2025 yil _________________ dagi _____ - sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.
|
(imzo) Gʻ.Xolbutayev Akademik ishlar departamenti boshligʻi |
(imzo) F.Turdiyev Fakultet dekani |
(imzo) G.Qutlikova Kafedra mudiri |
(imzo) N.Otaxonov Fan oʻqituvchisi |
